Polska z atomu, krzemu i stali

Program „Atomowa Polska” zakłada docelowo około 12 GW mocy jądrowej w 8 blokach jądrowych, ale w realistycznym horyzoncie 20–25 lat, nie 15 — bo tak jest po prostu uczciwiej wobec ludzi, którym się to obiecuje. Nie zaczynamy od zera: przyspieszamy projekty, które już są w budowie (Lubiatowo-Kopalino, Pątnów), a postęp sprawdzamy co 3–4 lata, żeby wiedzieć, kiedy harmonogram trzeba skorygować, zamiast udawać, że wszystko idzie zgodnie z planem.

Równolegle z atomem stawiamy na energetykę wiatrową i słoneczną, bo te dają dodatkową moc w sieci szybciej niż elektrownie jądrowe, które budują się latami — nie czekamy z rękami złożonymi na atom, żeby zacząć produkować czystą energię.

Dla regionów górniczych: górnicy pracujący dziś w spółkach Skarbu Państwa mają zagwarantowaną pracę do emerytury, nie zwolnienie z dnia na dzień pod pretekstem transformacji. Każde zlikwidowane stanowisko w energetyce konwencjonalnej ma mieć swój odpowiednik — nowe miejsce pracy w tym samym regionie, nie gdzieś odległym, do którego trzeba się przeprowadzić.

Budujemy krajowe kompetencje przemysłowe w trzech kluczowych obszarach: energetyce jądrowej, produkcji półprzewodników i budowie maszyn — żeby nie być zależni wyłącznie od zagranicznych wykonawców i cudzych technologii, kiedy przyjdzie kolejny kryzys dostaw.

Znosimy konstytucyjny limit, który dziś zakazuje zadłużania państwa powyżej 60% PKB. Dług zaciągnięty na budowę elektrowni atomowej czy modernizację sprzętu dla wojska jest ekonomicznie czymś innym niż dług na codzienne wydatki budżetu — inwestycja, która będzie służyć dekadami, nie powinna być traktowana tak samo jak dziura w budżecie na bieżące pensje. To zmiana konstytucji, więc — zgodnie z rozdziałem 15.2 — rozstrzygną ją obywatele w referendum.

Powołujemy Fundusz Inwestycji Strategicznych, który finansuje z długu program atomowy i modernizację wojska. Mieszkania nie są finansowane z tego funduszu — ich finansowanie opisujemy w rozdziale 7, bo to inny, celowy mechanizm oparty na daninie, nie na długu.

Inwestujemy w kolej: połączenia dużych prędkości, kolej regionalną łączącą mniejsze miasta, połączenia nocne i nowe centra przesiadkowe budowane z wykorzystaniem polskich technologii, nie tylko importowanych rozwiązań.

Autostrady dostają jeden, elektroniczny system poboru opłat w miejsce dzisiejszego rozdrobnienia między różne firmy i systemy. Dzisiejsze koncesje na autostrady nie są wykupywane przed czasem kosztem podatnika — po prostu wygasają naturalnie, kiedy się skończą.

Rozbudowujemy zdolności przeładunkowe portów i terminali oraz bocznice kolejowe, żeby towar mógł jeździć koleją, nie tylko zapychać autostrady ciężarówkami.

Publiczne autobusy wracają do każdej gminy: kursy w dni robocze, plus przynajmniej trzy kursy w weekend, z pojazdami dostępnymi dla osób z niepełnosprawnościami — koniec z gminami, do których po prostu nie da się dojechać bez samochodu.

Wprowadzamy jeden bilet działający u wszystkich przewoźników, z przewidywalnym rozkładem jazdy, który nie zmienia się co chwilę bez ostrzeżenia.

Budujemy cyfrową niezależność państwa: własną infrastrukturę do przechowywania danych i przechodzenie z oprogramowania Microsoftu na system Linux i otwarte oprogramowanie biurowe (w pierwszym roku 50 tysięcy stanowisk pracy w administracji, w piątym roku co najmniej 80% całej administracji publicznej). Kod napisany za pieniądze podatnika ma być publicznie dostępny, nie zamknięty w prywatnej licencji. Jeden login wystarczy do załatwienia sprawy w urzędzie i w systemie zdrowia — koniec z dziesiątkami odrębnych kont i haseł. Cyfryzujemy też Państwową Inspekcję Pracy i ZUS, żeby sprawy szły szybciej. Uruchamiamy program „Polskie AI” — modele językowe trenowane na polskich tekstach, na krajowej infrastrukturze, z pierwszym modelem do obsługi administracji gotowym w ciągu 36 miesięcy. I zakazujemy trenowania sztucznej inteligencji na Twoich danych osobowych bez Twojej zgody.

Nie podnosimy cen energii tylko po to, żeby na papierze „spełnić unijną dyrektywę” klimatyczną. Koszty transformacji energetycznej nie mogą spadać na osoby najmniej zarabiające, które i tak już z trudem płacą rachunki. Od wejścia unijnego systemu ETS2 (opłata za emisje z ogrzewania i paliw) gospodarstwa o niskich dochodach dostają dopłaty ze Społecznego Funduszu Klimatycznego i wpływów z ETS — bez dodatkowego obciążenia budżetu.

Od 2035 roku zakazujemy ogrzewania węglem w domach w miastach. Publiczne sieci ciepłownicze nie mogą zostać sprzedane prywatnym inwestorom, a gdy sprzedawana jest sieć prywatna, gmina ma prawo pierwokupu.

Budujemy rezerwy strategiczne surowców energetycznych: gaz na 90 dni, ropa na 60 dni, węgiel energetyczny na 30 dni — żeby żaden kryzys dostaw z zagranicy nie zaskoczył kraju z pustymi magazynami.

Tworzymy państwowy holding budowlany specjalizujący się w kolei i energetyce — duże, strategiczne inwestycje infrastrukturalne państwo realizuje częściowo własnymi rękami, nie tylko zamawia u prywatnych firm, które mogą podnieść cenę w każdej chwili. Ten holding nie zajmuje się budową mieszkań — to odrębny mechanizm opisany w rozdziale 7.