Państwo po stronie pracujących

Ułatwiamy wchodzenie w spór zbiorowy i organizowanie strajków solidarnościowych z innymi zakładami, a pracodawcom utrudniającym działanie związków zawodowych grożą wyższe kary. W firmach zatrudniających od 500 do 1999 osób pracownicy wybierają jedną trzecią miejsc w radzie nadzorczej; w firmach od 2000 osób — formalnie połowę miejsc, choć w razie remisu głos rozstrzygający ma strona kapitałowa. Każda firma zatrudniająca od 50 osób musi mieć radę zakładową.

Bronimy prawa Państwowej Inspekcji Pracy do samodzielnego przekwalifikowania umowy cywilnoprawnej lub B2B na umowę o pracę, bez czekania na wyrok sądu — obowiązującego od lipca 2026 roku i zaskarżonego przez prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego. Żeby to prawo działało w praktyce, w ciągu kadencji podwajamy liczbę inspektorów pracy.

Osoba, która stała się ofiarą mobbingu w pracy, jest traktowana tak jak ofiara wypadku przy pracy — dostaje pełny zasiłek, ochronę przed zwolnieniem na czas trwania sprawy i prawo do odszkodowania od pracodawcy.

Kończymy z praktyką bezpłatnych staży i wolontariatu, które w rzeczywistości są normalną pracą bez wynagrodzenia i żadnych praw pracowniczych. Sprawy pracownicze trafiają do osobnego pionu sądów pracy, z większą liczbą etatów sędziowskich i asystenckich — wyrok w pierwszej instancji zapada w ciągu 6 miesięcy od wniesienia pozwu.

Wprowadzamy 4-dniowy tydzień pracy bez utraty wynagrodzenia, ale etapowo: w pierwszych dwóch latach obejmuje sektor publiczny i firmy zatrudniające powyżej 250 osób, z oceną efektów po 18 miesiącach, żeby sprawdzić, co realnie działa. W latach 3–5 dołącza reszta gospodarki, z dłuższym czasem na przystosowanie dla małych firm do 50 pracowników. Prawo do „odłączenia się” po godzinach pracy, bez konsekwencji za nieodbieranie telefonu czy maila od szefa, działa od pierwszego roku. Znosimy ustawowy zakaz handlu w niedzielę — to ma być decyzja pracownika i pracodawcy, nie ustawodawcy — ale za pracę w niedzielę należy się 250% zwykłej stawki. Sprzedaż alkoholu w niedzielę to osobny zakaz, uzasadniony zdrowotnie, nie religijnie — opisany w rozdziale 5.

Płaca minimalna dochodzi do 75% mediany krajowego wynagrodzenia stopniowo, w ciągu kadencji — co roku o około 3 punkty procentowe (dziś to około 63%). Potem rośnie razem z pensjami w całej gospodarce, nie zostaje jednorazową, polityczną decyzją zamrożoną na lata.

Każde ogłoszenie o pracę musi podawać widełki wynagrodzenia w samej treści ogłoszenia, nie dopiero przed rozmową — koniec z „wynagrodzeniem do uzgodnienia” jako sposobem na zaniżanie pensji na rozmowie. Wprowadzamy też mechanizmy korygujące różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn za tę samą pracę.

Kończymy z premiami frekwencyjnymi, które w praktyce finansowo karzą pracownika za to, że poszedł na chorobowe.

Pensje w sektorze publicznym są powiązane ze średnim wynagrodzeniem w całej gospodarce i waloryzowane co roku co najmniej o wskaźnik inflacji. Kończymy z outsourcingiem stałych zadań administracji do firm zewnętrznych jako sposobem na obejście przepisów o zatrudnieniu.

Firmy, które redukują etaty w wyniku automatyzacji i robotyzacji, płacą dodatkową część podatku CIT do Funduszu Automatyzacji, z którego finansujemy przekwalifikowanie zwalnianych pracowników na nowe zawody.

Samorządy w regionach z wysokim bezrobociem dostają środki na tworzenie miejsc pracy przy zadaniach użytecznych społecznie — nie fikcyjnych etatów, tylko realnej pracy, która inaczej by nie powstała.

Osoby zawodowo zajmujące się twórczością artystyczną — pisarze, muzycy, artyści wizualni — płacą tylko połowę standardowej składki na ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne i opiekuńcze, tak jak pracownik na etacie płaci swoją część, a pracodawca drugą. Drugą połowę pokrywa nowy Fundusz Ubezpieczeń Twórców, finansowany z opłaty w wysokości 2% wartości honorarium, płaconej przez wydawnictwa, teatry, galerie, organizatorów koncertów i inne podmioty zamawiające pracę twórczą, uzupełnionej dotacją z budżetu państwa. Warunek: praca artystyczna musi być głównym, nie dodatkowym źródłem dochodu.

W instytucjach kultury finansowanych z pieniędzy publicznych — teatrach, filharmoniach, muzeach, domach kultury i bibliotekach — stała praca odbywa się na umowie o pracę, nie na umowie o dzieło czy zleceniu. Umowa o dzieło zostaje tylko dla dzieł faktycznie jednorazowych: gościnnego spektaklu, kompozycji, projektu wystawy.

Dzisiejszy, symboliczny zasiłek dla bezrobotnych zastępujemy prawdziwym ubezpieczeniem od utraty pracy: pierwsze 6 miesięcy bez pracy to 80% ostatniej pensji, kolejne 6 miesięcy — 50%, z górnym limitem świadczenia takim samym jak przy zasiłku chorobowym.