Szkoła równych szans

Ciepły obiad w szkole jest bezpłatny dla rodzin o dochodach do 150% minimum socjalnego; powyżej tego progu — płatny, ale dostępny dla każdego. Miejsce w publicznym żłobku, przedszkolu i szkole jest gwarantowane, nie zależy od loterii zapisów.

Szkoły komercyjne, działające dla zysku, nie dostają dotacji z budżetu publicznego. Organizacje oświatowe działające non-profit mogą dostać dotację w formie stawki za ucznia, tak jak szkoły publiczne.

Odciążamy nauczycieli z nadmiaru biurokracji, poprawiamy system awansu zawodowego i zapewniamy wsparcie psychologiczne przeciw wypaleniu zawodowemu. Pensje nauczycieli waloryzowane są tak samo jak w całym sektorze publicznym (rozdział 2, punkt 9).

Klasa liczy maksymalnie 20 uczniów w klasach 1–3 i 25 w starszych. Zapewniamy realne wsparcie psychologiczno-pedagogiczne oraz jasne procedury reagowania na przemoc rówieśniczą, w tym przemoc w internecie. Sygnał, że ktoś z klasy chce odebrać sobie życie, ma osobny skrypt — punkt 12. To nie jest „przemoc rówieśnicza” i nie obsługuje się go tą samą procedurą co bójki.

Program nauczania ma wspólny, ogólnokrajowy rdzeń obejmujący 70–80% treści — żeby matura znaczyła to samo w całym kraju. Pozostała część to aneks regionalny, dopasowany lokalnie (historia i kultura regionu, drugi język, profile zawodowe pod lokalną gospodarkę).

W klasach 1–2 dzień w szkole jest krótszy, skupiony na zabawie i relacjach z innymi dziećmi, nie na sprawdzianach i ocenach.

Znosimy egzamin ósmoklasisty. O przyjęciu do szkoły średniej decydują oceny i rejonizacja, nie jeden test rankingujący dzieci względem siebie.

W klasach 4–6 praca domowa jest limitowana czasowo.

Lekcje w szkołach ponadpodstawowych (liceum, technikum) nie zaczynają się wcześniej niż o 8:30 — to uwzględnia naturalny rytm snu młodzieży, potwierdzony badaniami.

Czas, który nauczyciel poświęca na dokumentację, jest limitowany ustawowo, żeby nie zjadał czasu na uczenie.

Szkoła tłumaczy ustrój samorządu i nie tłumaczy, co zrobić, gdy koleżanka mówi, że nie chce żyć. Wiedza o społeczeństwie zostaje. Nie zastępuje bloku, bez którego świadectwo jest puste.

W ogólnokrajowym rdzeniu 70–80% (punkt 5) jest osobny blok umiejętności życiowych: od klasy 4, jedna godzina tygodniowo, te same scenariusze w każdej szkole. Nie ma sprawdzianu z definicji. Zaliczane jest przeprowadzenie scenariusza.

W bloku, konkretnie:

• kryzys kolegi albo koleżanki: skrypt z punktu 12, ćwiczone co najmniej dwa razy w roku szkolnym;
• przemoc w domu i w sieci: komu powiedzieć; dorosły nie obiecuje tajemnicy, której nie może dotrzymać;
• pieniądz i praca: czym różni się umowa o pracę od zlecenia, co jest na pasku, czym jest kaucja i dług — spójnie z rozdziałami 2 i 7, bez materiałów od banków i firm pożyczkowych;
• zgoda i odmowa: ciało, zdjęcie, alkohol;
• neuroróżnorodność, niepełnosprawność i choroba przewlekła: że to nie „charakter” i nie powód, żeby iść do sądu (rozdział 11).

Blok prowadzą nauczyciel i psycholog szkolny razem. Godzina nie wypada jako pierwsza, gdy trzeba „dobić” podstawę z innego przedmiotu.

Standardy dla nauczycieli, które ministerstwo rozesłało w grudniu 2024, zostają. Nie wystarczają. Uczeń, który dowiaduje się pierwszy — z rozmowy, z kartki, z wiadomości — nie ma dziś obowiązku szkolnego, który mówiłby mu, co zrobić. Ma się „domyślić”. Tego nie zostawiamy dobrej woli pedagoga.

Od klasy 4 każdy uczeń i każdy pracownik szkoły ma ten sam, krótki skrypt. Jest ćwiczone na lekcji. Nie jest rozdawane w dniu, w którym jest już za późno.

1. Zostajesz. Nie zostawiasz osoby samej, żeby szukać dorosłego w pustej szkole. 2. Nie obiecujesz tajemnicy. Mówisz wprost: „Nie mogę tego zatrzymać tylko dla siebie. Chcę, żebyś żył” — albo „żyła”. 3. Mówisz konkretnemu dorosłemu z imienia i nazwiska: wychowawcy, psychologowi albo osobie dyżurnej wypisanej na drzwiach. Jeśli w budynku nie ma żadnego dorosłego z tej listy — dzwonisz pod 112 albo na Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży, 116 111. 4. Nie oceniasz. Nie wypytujesz o szczegóły planu i nie powtarzasz ich klasie. Szczegóły planu nie są wiedzą, którą mają nosić rówieśnicy.

Szkoła, tego samego dnia:

• Dorosły, który dostał sygnał, przejmuje opiekę w ciągu tej samej godziny lekcyjnej. Nie czeka do jutra. Nie czeka na zgodę rodzica, żeby zapewnić bezpieczeństwo. Rodzic jest informowany, nie jest bramką.
• Uczeń, który zgłosił, nie jest przesłuchiwany jak świadek winy i nie dostaje uwagi za „donoszenie”.
• Gdy ryzyko jest bezpośrednie, pomoc psychiatryczna startuje tego samego dnia. 72 godziny z rozdziału 5, punkt 10, są sufitem na wizytę planową w kryzysie, nie celem, kiedy ktoś mówi, że chce umrzeć dzisiaj.
• Po próbie: plan powrotu do szkoły w ciągu 7 dni od wypisu. Klasa dostaje rozmowę bez opisu sposobu. Nikt nie ogłasza „wstydu szkoły”.
• Dwa razy w roku cała szkoła przerabia scenariusz „kolega napisał, że nie chce żyć”. To element podstawy programowej. Dyrektor, u którego tego nie ma, nie rozlicza się z „programu profilaktycznego” — rozlicza się z braku tego scenariusza.

Kartka na drzwiach psychologa: imię dyżurnego, numer 116 111, numer 112. Jedna strona, nie procedura na dwadzieścia.