Prawo do mieszkania

Państwo buduje od 25 do 40 tysięcy mieszkań komunalnych i mieszkań o ograniczonym zysku (budowanych przez podmioty, które z zasady nie mogą maksymalizować zysku z czynszu) rocznie — tyle, ile realnie pozwala sfinansować danina opisana w punkcie 2, nie liczba wzięta z powietrza. Ziemia publiczna przeznaczona pod ten program nie jest sprzedawana. Zasada jest prosta: co raz zbudowane za publiczne pieniądze, zostaje publiczne na zawsze — nie będzie już wyprzedawane z bonifikatami, jak działo się to od lat 90.

Cały program finansujemy z daniny mieszkaniowej w wysokości 1% funduszu płac — po połowie płaci pracownik i pracodawca (0,5% każdy). To nie jest dodatkowa linia wydatku równa 1% PKB wyjęta z budżetu centralnego — to osobna, celowa danina, widoczna na każdym odcinku wypłaty, nie skryta w ogólnych podatkach.

Osoba fizyczna posiadająca trzecie i czwarte mieszkanie płaci od nich 1% wartości rocznie, a od piątego mieszkania wzwyż — 2%. Pierwsze dwa mieszkania są całkowicie wolne od tego podatku — to nie dotyka zwykłej rodziny z mieszkaniem i domkiem letniskowym. Mieszkanie stojące puste jako inwestycja dłużej niż 12 miesięcy jest opodatkowane tak, jak trzecie mieszkanie, niezależnie od tego, które w kolejności faktycznie jest.

Wynajem krótkoterminowy wymaga licencji i podlega nadzorowi gminy. Całe lokale, w których wynajmujący nie mieszka, można tak wynajmować maksymalnie 90 dni w roku; wynajem pokoju we własnym mieszkaniu nie ma limitu.

Wprowadzamy wzorcową umowę najmu chroniącą obie strony, z kaucją nie wyższą niż jednomiesięczny czynsz, i niezależny urząd rozstrzygający spory między najemcą a wynajmującym. W gminach, które formalnie uchwalą u siebie „strefę deficytu mieszkaniowego”, podwyżka czynszu jest ograniczona do wskaźnika inflacji plus 1 punkt procentowy rocznie.

W każdym województwie działa publiczne biuro pośrednictwa w obrocie i wynajmie mieszkań, które nie pobiera prowizji. Publicznie dostępny rejestr cen transakcyjnych sprzedaży i najmu pozwala każdemu sprawdzić, ile mieszkanie naprawdę jest warte, zamiast wierzyć cenie z ogłoszenia.

Nowe osiedla muszą spełniać obowiązkowe standardy urbanistyczne (dostęp do zieleni, szkół, komunikacji), a nowe plany miejscowe przeznaczają co najmniej 20% nowych mieszkań na mieszkania społeczne — koniec z chaotyczną zabudową bez żadnej infrastruktury wokół.